NOKTA MI, VİRGÜL MÜ?

BU SORUYA SON NOKTAYI BU MAKALE İLE KOYDUK

YTL uygulaması ile ilgili Maliye Bakanlığından yayınlanan tebliğ:

Resmi Gazete Tarihi ve No: 30 Eylül 2004 Perşembe / 25599

Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği (Sıra No: 21) Yeni Türk Lirası İşlemleri

 ...

9- Diğer taraftan, düzenlenen belge ve raporlarda değerlerin rakamla yazılmasında, binlik ayraç için nokta (.), kuruş gösterimi için ise ondalık ayraç olarak virgül (,) kullanılacaktır.

Örnek: 2.543.128,76 YTL

 ...

NOKTA VİRGÜL KONUSUNDA YAPILAN ANKET VE SONUÇLARI Bu anket sonuçları, Türkiye’nin çeşitli bölgelerindeki bilgisayar kullanıcılarından alınan bilgilere göre değerlendirilmiştir. Anket soruları şu şekildedir:

1. Bilgisayarınızdaki binlik ayracı nedir?
    a) Nokta
    b) Virgül

2. Klavyenizin sayı bölümündeki Del tuşunun olduğu yerde hangi işaret vardır?
    a) Nokta
    b) Virgül

3. Klavyenizdeki sayı bölümünün Del tuşuna NumLock tuşu açıkken bastığınızda hangi noktalama işaretini yazmaktadır?
    a) Nokta
    b) Virgül

1. Bilgisayarınızdaki binlik ayracı nedir?
Bilgisayarların Bölgesel ayarlarına göre binlik ayracında kullanılan işaret dağılımı şu şekildedir.

    % 80 Nokta (Türkiye ayarına göre)
    % 20 Virgül (ABD ayarına göre)

Buna göre kullanıcıların büyük çoğunluğu Türkiye ayarlarını tercih etmektedir. Türkiye’de yaşayan biri olarak bu sonuç sevindirici görünebilir. Fakat bu çoğunluk internetten aldığı verileri, Excel ortamında değerlendirmeye kalktığında, tam bir kâbusla karşılaşmaktadır. Çünkü Excel resmen sayı olan bu bilgileri kabul etmemektedir. Bu sayılarla matematiksel işlem yapıldığında  #DEĞER! ya da #VALUE! ifadeleri çıkmaktadır.

2. Klavyenizin sayı bölümündeki Del tuşunun olduğu yerde hangi işaret vardır?
Bu soruya verilen cevapların dağılımı daha ilginç. Virgül var diyenlerin oranı (% 43) bu defa da daha az; ancak beklenen, daha fazla olmasıdır. Çünkü sayı bölümündeki işaret ondalık ayraç işaretidir ki, Türkiye sistemine göre oradaki işaretin virgül olması gerekmektedir.

3. Klavyenizdeki sayı bölümünün Del tuşuna NumLock tuşu açıkken bastığınızda hangi noktalama işaretini yazmaktadır?

                                                           Nokta   Virgül
          Sayı tuş bölümünde nokta var         4         19
          Sayı tuş bölümünde virgül var         2         15

 % 57’yi temsil eden 23 kullanıcının sayı tuş bölümünde nokta olmasına rağmen, o tuşa basıldığında ekranda virgül görenlerin sayısı 19 olarak anlaşılmıştır. Sayı tuş bölümünde virgül olup da, ekranda yine virgül görenlerin sayısı hayli fazladır. 17 kişiden 15’inde bu tuş işlevini göründüğü gibi yapmaktadır.

Burada sanki çok büyük problem yok gibi görünüyor. Asıl büyük problem Türk kullanıcısı ile –bana göre- dalga geçiliyor olmasıdır. Yani ben size uydurma Türkçe Klavye (Çünkü Türkçe Q denilen klavye uydurmadır, dünya üzerinde böyle resmi bir klavye yoktur) satarım, sattığım klavyede nokta görünmesine rağmen senin ayarların Türkçe olduğu sürece ekranında virgül görünür. Lütfen artık dayatmaların karşısında alçalmayalım.

Yaptığımız anket sonuçlarına göre Türk kullanıcılarının % 10’luk kısmı sayı tuş takımındaki bu işareti kullanamamaktadır.

Kırk kişiden dördünün ayarları şu şekildedir. Ayarları Türkiye’ye göredir. Yani ondalık ayraç olarak virgül kullanmak istemektedirler. Bu dört kişiden 2 tanesinin sayı tuş bölümünde nokta vardır ve yine nokta basmaktadır. Yani ondalık ayraç değildir. Öyleyse bu tuşun işlevi yoktur. Diğer iki kişinin sayı tuş bölümündeki işareti virgül olmasına rağmen bu tuş yine nokta basmaktadır. Peki, bu % 10’luk kullanıcı ne yapıyor? Sayılarını sayı tuş bölümünden yazarken, virgülü zorunlu olarak harf tuş bölümünden basmak durumundadır. % 10 diye küçümsemeyin. Türkiye’de aklı başında bir milyon kullanıcı varsa yüzbini böyle bir zorlukla karşı karşıya demektir.

Anketten aslında daha çarpıcı sonuçlar elde edilebilir, ancak değerlendirmeyi burada bitiriyoruz.

Şimdi ise Türkiye’den gerçek manzaralara bir göz atalım.

KANUNUN ANA METNİNDE BİNLİK AYRACI NASIL KULLANILMIŞTIR?
31 Ocak 2004 tarih, 25363 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 5083 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Devletinin Para Birimi Hakkındaki Kanunda

MADDE 2. — Türk Lirası değerler Yeni Türk Lirasına dönüştürülürken, birmilyon Türk Lirası (1.000.000 TL) eşittir bir Yeni Türk Lirası (l YTL) değişim oranı esas alınır

denmektedir. Yani kanun metninde bir milyon sayısında ayraç olarak NOKTA kullanılmıştır.

DEVLET İSTATİSTİK ENSTİTÜSÜNÜN İYİ NİYETLİ ÇABASI
Devlet İstatistik Enstitüsü ise hazırladığı raporda şöyle demektedir:

Yeni Türk Lirasına Geçişte Devlet İstatistik Enstitüsü Çalışmaları

1) Ayraçlar
YTL’ye geçişte kuruş gösteriminde, binlik ve ondalık ayraçlar konusunda DİE tarafından üretilen istatistiklerde muhasebe sistemine uygun olarak binlik ayraç için nokta “.” ondalık ayraç için ise virgül “,” kullanılacaktır. (Maliye Bakanlığı’na konuyla ilgili resmi yazı yazılmıştır)

http://www.ytl.gen.tr/ytl/docmanage/view.php?sess=0&action=doc_
show&id=203&parent=9&expand=0&order=name&sortname=ASC

adresinden ulaşabilirsiniz. Fakat DİE’nin resmi web sitesini incelediğinizde bu kurala uyulmadığını gösteren örneklere rastlayabileceksiniz.

KANUNDA BELİRTİLEN SİSTEMİ MERKEZ BANKASI NASIL KULLANIYOR?
Peki, 5083 sayılı kanunu alıntı yaparak sunu hazırlayan Merkez Bankası bu konuda ne diyor? Şubat 2004 ayında TÜRK LİRASINDAN SIFIR ATILMASI İLE İLGİLİ sunumdan alınan yazı aşağıdadır (Sayfa 16)

(http://www.tcmb.gov.tr/yeni/duyuru/2004/sunumytl.pdf)

Çünkü bu kullanıcılar bilgisayarındaki ayarları Türkiye’de yaşadıkları için, buna göre ayarlamışlardır. Türk sitelerinden alınan bilgiler bir yana, FAO, UNESCO gibi uluslararası örgütlerin sitelerinden alacağımız rakamlarla ne yapacağız? İşte burada Türk kullanıcıları çuvallayacak demektir. Çünkü genelde uluslararası siteler ABD ayarlarına göre rakamlarını tutmaktadırlar. Bu durumda Türkiye’de yaşamasına rağmen bilgisayar ayarlarını ABD’ye göre yapmış olan % 20’lik azınlık mutlu olacaktır. Tam bir mutlu azınlık!

Bu sorun sadece Internet'ten veri kopyalayacağımız zaman mı ortaya çıkacak? Kesinlikle hayır. Bir bilgisayar programı yaptığınız zaman bu problem ortaya çıkacaktır. Bu güne kadar çıkmadı da, bundan sonra mı çıkacak? diyorsunuz.

Öyleyse cevap verelim. Bugüne kadar nokta ve virgül kimsenin umurunda değildi ki. Programcılar üretici firmanın ülkesine (ABD) göre ayarlanmış yazılımlarla yaptıkları programlarda binlik ayracı nokta olmuş, virgül olmuş kimin umurundaydı (Bkz. Türk Resmi Web Sitelerine).

Bu bir kaos mudur? Anket sonuçlarımız bunun bir kaos olduğunu ortaya koymuyor mu? Acaba Amerika’da böyle bir anket yapılsa insanlar ne düşünür? Bu ne aptalca soru böyle, demezler mi? Eğer benim klavyemde nokta işareti varsa, bastığı işaret de nokta olur demez mi? Öyleyse niye hep biz şamar oğlanı oluruz? Söyleyeyim. Hakkımızı aramasını bilmeyiz de ondan.

Türkiye’de F klavye tartışmasını gündeme getiren (arka taraftaki) kişi olarak şunu söylüyorum. Artık silkinelim. Eğer binlik ayracı nokta olarak kullanacaksak (bana göre yanlış), Türkiye’nin ithal ettiği tüm klavyelerde rakam bölümünde virgül bulunmalı ve buraya bastığımızda da virgül işaretini bilgisayarda görmeliyiz.

Binlik ayracı olarak nokta kullanmak bana göre niye yanlış? Sıralayalım:

1. Yukarıdaki örneklerden de görüleceği üzere bir sayının binlik ayracı nokta olmuş olmamış, kimse önemsemiyor . Bunu hem klavyelerde görüyoruz, hem de Türkiye’nin resmi kurumlarının resmi sitelerinde.

2. Türkiye’de Türkiye ayarlarının ne olduğunu bilen sayısının yok denecek kadar az olduğunu tahmin ediyorum. Muhtemelen atacaktır. Ya nokta diyecektir, ya da virgül. Tutarsa.

3. Rakam arasına ayracı neye göre koyduğunu sorsanız, o anda hangisi kolayıma geliyorsa onu koyarım diyecektir.

4. Asıl önemli NOKTA ise şu: Her ne kadar Türk Dil Kurumu binlik ayracı olarak NOKTA kullanılmasını söylüyor ve Maliye Bakanlığı bu konuda bir tebliğ yayınlıyorsa da şu mantığa göre yanlış olduğuna inanıyorum. Nokta bir cümlenin bitiminde konur. Eğer bir sayıyı cümle olarak görürsek bu sayının sonuna nokta koymamız gerekir.

Fakat biz arasına nokta koyuyoruz. Tam sayı bitti öyleyse NOKTA. Yani 1000000.

Şimdi ondalık haneleri girebiliriz. 1000000.25. Burada bol sıfırlı rakam hemen anlaşılamıyor. Öyleyse aralarına virgül koymalıyız. 1,000,000.25.

5. En önemli neden ise, ayırımın bu şekilde olması nerdeyse uluslararası standart haline gelmiştir. Öyleyse bunu gerçekleştirmek için geç kalmayalım.

Şimdi bu öneriye neredeyse hemen her kesim karşı çıkacaktır. Kimse karşı çıkmasın. Çünkü bu kendi iyiliğimiz için yapılan bir öneridir. Bir harf devrimi bir gecede yapıldı. Bir gün önce Arap harfleri ile yayınlanan gazeteler, harf kanunu çıkar çıkmaz Latin alfabesi ile yayınlanmaya başladı. Ama şimdi milyonlarca kişinin haberinin bile olmayacağı bu değişime kimse kulp takmaya kalkmamalıdır. Çünkü bilgi toplumu olma yolunda bu karmaşa bizi çok engelleyecektir.

Ben böyle düşünüyorum, çünkü önümüzdeki sene sadece bu karmaşa yüzünden çok zaman harcayacağız.